Bố trí thép sàn đúng kỹ thuật có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo khả năng chịu lực, hạn chế nứt và duy trì độ bền cho công trình. Tùy vào loại sàn, kích thước ô sàn và điều kiện chịu tải, cách bố trí thép sẽ có những yêu cầu khác nhau. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên tắc, cách bố trí thép sàn 1 phương, 2 phương và những lưu ý cần biết khi thi công.
Bố trí thép sàn đúng kỹ thuật có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo khả năng chịu lực, hạn chế nứt và duy trì độ bền cho công trình. Tùy vào loại sàn, kích thước ô sàn và điều kiện chịu tải, cách bố trí thép sẽ có những yêu cầu khác nhau. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên tắc, cách bố trí thép sàn 1 phương, 2 phương và những lưu ý cần biết khi thi công.
Thép sàn dùng để gia cố cho sàn bê tông nhằm tăng cường độ cứng, khả năng chịu lực và đảm bảo tính ổn định cho toàn bộ công trình. Đây là bộ phận không thể thiếu trong kết cấu sàn công trình nhà ở, tòa nhà cao tầng, công trình công nghiệp, cầu đường.
Cụ thể vai trò của thép sàn như sau:
Tăng khả năng chịu lực: Thép sàn giúp bê tông có thể chịu được tải trọng lớn, tránh được tình trạng nút gãy, lún sàn.
Chống co ngót và nứt sàn: Khi thời tiết thay đổi, bê tông có thể khô gây nứt. Khi này, thép sàn sẽ giúp giảm thiểu hiện tượng co ngót, ngăn ngừa vết nứt.
Tăng sự liên kết: Hệ thống thép sàn hoàn chỉnh sẽ tạo nên sự gắn kết chặt chẽ giữa các khối bê tông.
Thép sàn dùng để gia cố cho sàn bê tông nhằm tăng cường độ cứng và đảm bảo an toàn cho công trình
Khi thực hiện bố trí thép sàn cần phải tuân thủ các nguyên tắc sau:
Thanh thép sàn chịu lực chính cần phải được bố trí với chiều cao làm việc tối đa (h0).
Chiều cao làm việc tối đa h0 là khoảng cách từ mép bê tông chịu nén đến trọng tâm của thanh thép chịu kéo.
Chiều dày lớp bê tông bảo vệ thép sàn lý tưởng là 15mm và không nhỏ hơn tiết diện thanh thép (D thép).
Thép sàn phải được neo vào dầm đúng tiêu chuẩn:
Thép tròn trơn phải uốn móc vào dầm.
Thép có vằn lớp trên đủ chiều dài neo là 30D.
Thép có vằn lớp dưới neo 20D.
Để tìm hiểu chi tiết hơn về cách bố trí thép dầm, bạn đọc vui lòng tham khảo TCVN 5574:2018 - Thiết kế kết cấu bê tông và bê tông cốt thép để nắm đầy đủ các yêu cầu về cấu tạo và bố trí cốt thép.
Về nguyên tắc chọn loại thép
Thép cường độ cao: Dùng cho công trình có yêu cầu chịu lực lớn như cầu đường, công trình công nghiệp….
Thép thường: Dùng cho nhà ở dân dụng, công trình không yêu cầu tải trọng quá lớn.
Khi chọn loại thép cần đảm bảo đạt tiêu chuẩn xây dựng hiện hành, không bị han gỉ, cong vênh, sai kích thước.
Thép sàn cần phải được bố trí theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật
Bản sàn được chia thành 2 loại:
Bản loại dầm: Là loại sàn có liên kết ở 1 cạnh (liên kết ngàm) hoặc ở 2 cạnh đối diện (ngàm hoặc kê tự do) và chịu tải phân phối đều. Bản sàn chịu uốn theo 1 phương có liên kết.
Bản hai phương: Là loại sàn có liên kết ở 4 cạnh. Tải trọng tác dụng sẽ được truyền đến các liên kết theo 2 phương.
Dựa vào hệ số chiều dài/chiều rộng (l2/l1), người ta phân chia ô sàn làm 2 loại là: sàn 2 phương và sàn 1 phương. Cách bố trí thép sàn của 2 loại này như sau:
Khi hệ số sàn L2/L1 >2 thì sàn làm việc 1 phương theo cạnh ngắn (áp dụng cho công trình có tải trọng lớn). Việc bố trí thép sàn 1 phương dựa theo nguyên tắc sau:
Thép sàn lớp dưới: Thanh thép ngắn được ưu tiên đặt trước, thép dài đặt sau.
Thép sàn lớp trên: Thanh thép dài đặt trước và thanh thép ngắn đặt phía trên.
Khi hệ số L2/L1 ≤ 2 thì sàn làm việc 2 phương, nghĩa là chiều dài (L2) không lớn hơn 2 lần chiều rộng (L1) ô sàn đó (ô sàn là diện tích sàn được chống đỡ bao quanh bởi các thanh dầm). Sàn 2 phương thuộc loại bản kê 4 cạnh, bản sàn làm việc theo 2 phương (thường dùng khi L2, L1 ≤ 7m, ứng dụng rộng rãi cho công trình tải trọng nhỏ).
Thép sàn 2 phương được bố trí theo nguyên tắc sau:
Thép sàn lớp dưới: Thanh thép theo phương ngắn đặt trước, thanh thép phương dài đặt trên và đan thành một vỉ (gọi là 1 lớp thép sàn).
Thép sàn lớp trên: Thép phương dài đặt trước, thép phương ngắn đặt lên trên và đan thành lớp thép trên.
Tìm hiểu cách bố trí thép sàn 1 phương và 2 phương
Việc bố trí thép sàn 1 lớp hay 2 lớp cần phải dựa vào cách làm việc cụ thể của từng loại sàn như sau:
Loại này phù hợp với sàn đơn giản kê 2 cạnh, những tấm sàn đơn lẻ đặt trên nền đất hoặc sàn có sơ đồ tính theo hệ console. Lúc này, tải trọng trên sàn sẽ được truyền và phân bố chủ yếu theo một hướng nhất định. Những công trình có thể sử dụng thép sàn 1 lớp là:
Sàn tấm đơn giản đan một lớp thép ở dưới, chịu momen dương, dùng cho các công trình như hố gas, bể phốt, nắp hầm chứa,...
Sàn ô văng, mái che trên đầu cửa được kê một cạnh vào tường hoặc liên kết ngàm với lanh tô, khi đó nên bố trí thép lớp trên để chịu momen âm.
Trong hầu hết các công trình hiện nay, thép sàn 2 lớp là phương án được sử dụng phổ biến. Lý do là nội lực trong các ô sàn thường phức tạp và liên tục, yêu cầu cần có 2 lớp thép để đảm bảo khả năng chịu lực cho cả momen âm và dương trong tấm sàn.
Có 2 cách bố trí thép sàn 2 lớp là:
Bố trí 2 lớp thép chạy liên tục: Mỗi lớp thép sẽ được bố trí theo thanh chịu lực chính. Trong đó, 2 lớp thép phương ngắn đặt dưới cho lớp dưới và đặt trên cho lớp thép trên.
Bố trí lớp thép trên bằng thép mũ: Phương án này giúp tiết kiệm khối lượng thép so với bố trí 2 lớp liên tục. Hạng mục này yêu cầu thi công chính xác và cẩn trọng vì lớp thép mũ dễ bị bẹp xuống sàn nếu không được cố định đúng kỹ thuật.
Việc lựa chọn thép sàn 1 lớp hay 2 lớp cần phải dựa vào làm việc của 2 loại thép sàn này
Để có thể bố trí thép sàn 2 lớp đạt chuẩn, bạn có thể tham khảo quy trình thực hiện như sau:
Chuẩn bị bản vẽ thiết kế
Đây là bước quan trọng nhằm giúp các bước tiếp theo thực hiện đúng quy trình. Trong bước này, bạn cần lựa chọn đơn vị xây dựng có kinh nghiệm để được tư vấn phương án bố trí phù hợp.
Chọn loại thép chất lượng
Để công trình có độ bền cao, lâu dài thì việc chọn loại thép là rất quan trọng vì chúng ảnh hưởng đến kết cấu của ngôi nhà. Nên ưu tiên lựa chọn loại thép có chất lượng tốt từ nhà cung cấp, tem mác đầy đủ và được kiểm định chất lượng an toàn.
Lên kế hoạch bố trí kết cấu phù hợp
Tùy thuộc vào đặc thù của từng công trình mà đơn vị thi công sẽ có phương án bố trí thép sàn 1 phương hay 2 phương. Việc tính toán và đưa ra sự lựa chọn phương án bố trí thép sàn phù hợp nhằm đảm bảo độ bền vững cho công trình.
Tiến hành bố trí thép sàn 2 lớp
Bước 1: Kiểm tra chất lượng thép và lên phương án uốn sắt.
Bước 2: Bố trí thép lớp dưới và thi công cạnh ngắn trước. Sau đó mới đến lớp thép dài, chiều dài neo được tính từ mép dầm và móc xuống các thép. Trước khi rải thép cần xác định vị trí thép trước để thuận tiện thi công.
Bước 3: Sau khi thi công lớp thép phía dưới sẽ kê cục kê để tạo lớp bê tông bảo vệ cho thép dưới. Cục kê sẽ có độ dày từ 1,5cm - 3cm.
Bước 4: Thi công lớp thép trên sẽ có 2 phương án:
Phương án sắt mũ: Bố trí thép chịu momen âm (thép gối) với chiều dài neo bắt đầu tính từ mép dầm đến hết chiều dài của thép. Tiếp theo, bố trí thép có cấu tạo giữa khung với khoảng cách a = 200 - 300mm
Phương án thép 2 lớp liên tục: Bố trí lớp thép dài trước và thép ngắn thi công sau với chiều dài neo được tính từ mép dầm cho đến hết chiều dài của thép. Sau đó, thi công thép chân chó nhằm tạo khoảng cách giữa 2 lớp thép và cố định bằng dây thép, dây kẽm.
Bước 5: Kiểm tra lại toàn bộ vị trí sắt thép và mối nối.
Quy trình bố trí thép sàn chuẩn kỹ thuật
Dưới đây là một số lưu ý quan trọng khi thực hiện bố trí thép sàn:
Tuân thủ bản vẽ thiết kế: Khi thi công cần thực hiện theo đúng bản vẽ kỹ thuật và hướng dẫn của kỹ sư để đảm bảo sự chính xác và an toàn cho công trình.
Kiểm tra nghiêm ngặt chất lượng thép: Đảm bảo thép không bị gỉ, nứt, cong vênh, biến dạng.
Lớp bảo vệ bê tông chất lượng: Chiều dày lớp bảo vệ 2 - 3cm tùy theo yêu cầu thiết kế. Lớp bê tông bảo vệ này sẽ giúp cốt thép không chịu tác động bởi môi trường.
Kiểm tra kỹ thuật khi hoàn thành: Việc kiểm tra cần đảm bảo những yêu cầu sau:
Khoảng cách đan thép sàn: Thép sàn được đan với khoảng cách đều nhau đúng với bản vẽ thiết kế, không bị xô lệch khi đổ bê tông.
Kê thép sàn: Khoảng cách kê thép sàn so với mặt sàn phải bằng với chiều dày lớp bê tông bảo vệ đã tính toán trước. Thép lớp trên hoặc thép mũ không được đặt giữa chiều dày sàn và không để bị ép xuống ván khuôn khi thi công.
Nối thép sàn: Không nối tại vị trí chịu lực lớn hoặc bị uốn cong. Thép lớp dưới không nên nối tại giữa nhịp ô sàn. Thép lớp trên không nên nối tại vị trí gối dầm. Tỷ lệ nối không vượt quá 50% tổng diện tích cốt thép trên một mặt cắt, và các mối nối phải bố trí so le.
Khi bố trí thép sàn phải đảm bảo tuân thủ đúng thiết kế
Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về nguyên tắc bố trí thép sàn và có thêm cơ sở để theo dõi, kiểm tra quá trình thi công. Với công trình thực tế, nên tham khảo kỹ hồ sơ kết cấu và các tiêu chuẩn xây dựng hiện hành để đảm bảo sàn được thi công đúng yêu cầu kỹ thuật.
Bình luận (0)