Lanh tô là gì? Phân loại, kích thước và lưu ý thi công

Lanh tô là một bộ phận đóng vai trò quan trọng ảnh hưởng tới khả năng chịu lực và độ ổn định của tường ở trên cửa. Vây cụ thể lanh tô là gì? Kích thước tiêu chuẩn là bao nhiêu? Có những loại lanh tô phổ biến nào trong xây dựng và khi thi công cần lưu ý những gì? Hãy cùng Trường Sinh tìm hiểu nhé!

Lanh tô là gì?

Lanh tô là bộ phận dầm tường nằm ngang được đặt bắc trên các ô trống của cửa sổ, cửa ra vào. Nhiệm vụ của lanh tô là nâng đỡ khối tường phía trên ô cửa, sau đó truyền tải trọng đó xuống hai mép tường (được gọi là phần gối hay neo gối). Nếu không có lanh tô, khối tường trên cửa sẽ không có điểm tựa, dẫn đến sụt, nứt, mất an toàn.

Kích thước lanh tô khoảng bao nhiêu?

Bạn đọc tham khảo kích thước lanh tô theo tiêu chuẩn dưới đây:

• Chiều dài: 1200, 1400, 1600, 1800, 2200, 2400mm ((tùy thuộc vào kích thước lọt lòng của cửa cộng thêm phần gác tường).
• Chiều rộng: 100, 200mm (phù hợp với bề dày của gạch xây tường).
• Chiều cao: 85, 100, 125, 150, 200mm 

* Lưu ý: Bảng kích thước trên chỉ mang tính chất tham khảo. 

Các loại lanh tô phổ biến trong xây dựng

Hiện nay có 6 loại lanh tô được áp dụng trong xây dựng công trình:

Lanh tô gạch cốt thép

Lanh tô gạch cốt thép là loại được xây giống như gạch thông dụng nhưng phải dùng vữa xi măng mác 50. Phía trên coppha phủ lớp vữa xi măng M50 ( dày 2 - 3cm), ở giữa đặt thanh thép đường kính 6mm (hoặc thép bản 20 x 1mm).

Khi thi công, cứ nửa gạch sẽ đặt 1 cốt thép, hai đầu cốt thép uốn cong và đặt sâu vào tường ít nhất khoảng 1 - 1,5 gạch. Phía trên dùng vữa xi măng xây từ 5 - 7 hàng gạch, độ cao không được nhỏ hơn ¼ bán kính lỗ tường.

Xem thêm: Top 10 mẫu gạch ốp tường tuyệt đẹp cho ngôi nhà

Lanh tô gạch cốt thép

Lanh tô gạch 

Lanh tô gạch được xây dựng trực tiếp bằng gạch, dùng cho ô trống có khẩu độ nhỏ hơn 1m và chủ yếu chịu lực nén. Độ dày thường từ 10 - 20cm tùy quy trình thi công. 

• Ưu điểm của loại lanh tô này là dễ thực hiện, chi phí rẻ.
• Nhược điểm là khả năng chịu lực hạn chế, không thể áp dụng cho cửa rộng.

Lanh tô gach

Lanh tô gạch cuốn

Xét về khả năng chịu nén, lanh tô gạch cuốn có độ bền khá tốt và đặc biệt giúp giảm lượng cốt thép cần sử dụng. Tuy nhiên, phương pháp này có nhược điểm là thi công tương đối phức tạp, cần sử dụng nhiều gỗ và cốp pha để tạo hình. Khi nền móng bị lún lệch, kết cấu lanh tô có thể chịu biến dạng và dễ xuất hiện nứt hoặc bị phá hỏng.

Lanh tô gạch cuốn được chia làm 3 loại:

• Lanh tô cuốn thẳng: Sẽ dùng gạch xây nghiêng, gạch ở giữa xây thẳng đứng còn 2 bên là xây nghiêng. 
• Lanh tô cuốn vành lược: Có dạng hình cung tròn = ½ lỗ cửa. Thích hợp với lỗ cửa có I: 1,5m - 1,8m.

Lanh tô gạch cuốn

Lanh tô bê tông cốt thép

Đây là loại lanh tô phổ biến hiện nay với 2 loại gồm: lanh tô đổ tại chỗ (ghép coppha, đặt thép, đổ bê tông ngay trên cửa) và lanh tô đúc sẵn (sản xuất trước rồi lắp). Loại lanh tô này có khả năng chịu lực tốt, bắc được nhịp lớn.

Đối với loại lanh tô đổ tại chỗ sẽ có nhược điểm là nặng, tốn cốp pha, chậm và phải chờ bê tông đạt đúng cường độ. Chính vì vậy, hiện nay rất nhiều công trình sử dụng loại lanh tô đúc sẵn để giải quyết những nhược điểm của lanh tô đổ tại chỗ.

Lanh tô được làm bằng bê tông cốt thép

Lanh tô gỗ

Loại lanh tô này thường được áp dụng trong các công trình nhà ở có kết cấu đơn giản, đặc biệt với những công trình sử dụng gỗ làm vật liệu chủ đạo. Gỗ làm lanh tô cần có độ bền tốt, thẳng, khô và ít khuyết tật để hạn chế cong vênh, nứt gãy trong quá trình sử dụng. Khi thi công, thanh gỗ phải được đặt chắc chắn lên hai bên tường, đồng thời cần xử lý chống mối mọt và chống ẩm để tăng tuổi thọ.

Xem thêm: Cách tính số gạch xây nhà 70m2 chuẩn xác

Lanh tô gỗ

So sánh các loại lanh tô phổ biến 

Bạn đọc có thể tham khảo bảng so sánh nhanh các loại lanh tô như sau:

Cách chọn lanh tô theo đúng khẩu độ:

Bạn có thể áp dụng quy tắc đơn giản để chọn nhanh như sau:

• Ô thoáng, cửa sổ nhỏ < 1m: lanh tô gạch hoặc gạch cốt thép là đủ.
• Cửa sổ, cửa đi 1 - 2m: lanh tô BTCT đúc sẵn.
• Cửa lớn, ô vượt nhịp > 2m: cần lanh tô BTCT hoặc thép hình tính toán theo thiết kế kết cấu.

Ngoài khẩu độ, bạn cần kiểm tra 3 thứ quan trọng khác đó là: độ dày lanh tô khớp chiều dày tường, đoạn neo gối đủ dài, và vật liệu lanh tô đồng bộ với vật liệu tường để tránh nứt tiếp giáp.

Cách chọn lanh tô theo đúng khẩu độ

5 lưu ý quan trọng khi thi công lanh tô

Khi thi công lanh tô cần lưu ý những điều sau:

Chọn loại lanh tô phù hợp

• Cửa sổ (50 - 130m) có thể chọn lanh tô gạch, gạch BTCT.
• Cửa vòm có thể sử dụng lanh tô gạch để tiết kiệm chi phí và thuận tiện thi công.
• Thang máy có thể sử dụng lanh tô đá để tạo điểm nhấn sang trọng.
• Cửa cuốn, cửa ra vào: Lanh tô thép mạ kẽm hoặc bê tông cốt thép được ưu tiên sử dụng nhờ khả năng chịu lực, đảm bảo độ bền lâu dài.

Chiều dài và độ neo cốt thép

Mỗi đầu lanh tô phải gác lên tường hoặc cột ít nhất 15 - 20cm, đồng thời cốt thép chủ cần neo sâu và tường đỡ tối thiểu 60cm. Với cửa có khẩu độ lớn, chiều dài gác cần tăng thêm nhằm hạn chế hiện tượng võng hoặc nứt. Việc bố trí chiều dài gác và neo cốt thép đúng kỹ thuật sẽ đảm bảo an toàn kết cấu và tuổi thọ công trình.

Chất lượng vật liệu, mác vữa/ bê tông

Lanh tô gạch nên sử dụng vữa mác ≥ 75. Lanh tô BTCT cần cốt thép chủ ≥ Ø10, đai Ø6 với khoảng cách 150mm để đạt khả năng chịu lực tốt. Các vật liệu như gỗ hoặc đá trước khi thi công cần phải xử lý chống thấm, mối mọt, giúp lanh tô giữ được độ thẩm mỹ lâu dài.

Coppha, đổ bê tông và tháo dỡ

Khi đổ bê tông cần phải đổ liên tục và đầm kỹ để tránh rỗ, duy trì kết cấu đồng nhất. Thời gian tháo coppha tối thiểu là 7 ngày đối với xi măng thường, điều này sẽ giúp hạn chế nguy cơ nứt và đảm bảo chất lượng bê tông trước khi chịu tải trọng.

Xử lý bề mặt và chống thấm

Trước khi thi công lanh tô, cần vệ sinh sạch khu vực tiếp xúc và làm ẩm bề mặt tường để vữa hoặc bê tông liên kết tốt hơn với kết cấu. Với lanh tô ở ngoài trời, nên bổ sung lớp chống thấm hoặc sơn bảo vệ nhằm hạn chế tác động của nước mưa và thời tiết.

Việc xử lý bề mặt đúng cách không chỉ giúp tăng độ bền và tuổi thọ của lanh tô mà còn hạn chế nguy cơ nứt, bong tróc và thấm nước trong quá trình sử dụng. Đồng thời, lớp hoàn thiện phù hợp cũng giúp khu vực cửa giữ được tính thẩm mỹ lâu dài.

Xử lý bề mặt và chống thấm kỹ cho lanh tô

Lanh tô giúp chịu và phân bổ tải trọng phía trên ô cửa, góp phần hạn chế nứt tường và đảm bảo độ ổn định cho công trình. Tùy khẩu độ, tải trọng và điều kiện thi công, nên lựa chọn loại lanh tô phù hợp để đảm bảo an toàn, độ bền và hiệu quả chi phí.