Quy định về khung tên bản vẽ kỹ thuật mới nhất

Bạn đang gặp khó khăn khi trình bày khung tên bản vẽ kỹ thuật, không biết cần điền những thông tin nào, bố trí ra sao và phải tuân thủ tiêu chuẩn gì? Điều này có thể khiến bản vẽ không đúng quy cách, thiếu tính chuyên nghiệp. Vậy làm thế nào để trình bày khung tên bản vẽ đúng tiêu chuẩn trên từng khổ giấy? Cùng Trường Sinh tìm hiểu cụ thể trong bài chia sẻ dưới đây.

Khung tên bản vẽ kỹ thuật là gì?

Khung tên bản vẽ kỹ thuật là khu vực dùng để ghi chú các thông tin cơ bản liên quan đến nội dung và đặc điểm của bản vẽ. Bộ phận này thường được thiết kế thành nhiều ô nhỏ với chức năng riêng, giúp người xem dễ dàng nhận biết tên sản phẩm, thông số kỹ thuật, tỷ lệ thể hiện và đơn vị chịu trách nhiệm.

Thông thường, khung tên được đặt dọc theo một cạnh của bản vẽ và có vị trí thay đổi tùy thuộc vào kích thước, hướng đặt giấy.

Đối với khổ giấy A4, khung tên được bố trí theo chiều dài cạnh ngắn. Trong khi đó, các khổ giấy lớn hơn như A3, A2, A1 thường đặt khung tên theo chiều dài cạnh dài. Riêng những trường hợp bản vẽ được trình bày theo chiều đứng, vị trí khung tên sẽ được điều chỉnh theo chiều dài cạnh ngắn để đảm bảo cách đọc thuận tiện.

Cấu trúc của khung tên bản vẽ kỹ thuật

Khung tên bản vẽ kỹ thuật được chia thành nhiều khu vực thông tin khác nhau. Tùy thuộc vào mục đích sử dụng và yêu cầu của từng ngành nghề, nội dung bên trong có thể được điều chỉnh cho phù hợp. Các thành phần cơ bản thường bao gồm:

  • Thông tin dự án: Ghi tên công trình, tên dự án hoặc nội dung chính cần thể hiện trên bản vẽ.

  • Thông tin người thiết kế: Bao gồm họ tên kiến trúc sư, kỹ sư hoặc cá nhân trực tiếp thực hiện bản vẽ, kèm theo chức vụ và nhiệm vụ đảm nhận.

  • Thông tin đơn vị thực hiện: Thể hiện tên công ty, địa chỉ, số điện thoại và email liên hệ của đơn vị thiết kế.

  • Thông tin kỹ thuật: Cung cấp các dữ liệu như ngày lập bản vẽ, kích thước chi tiết và tỷ lệ thu phóng được sử dụng.

  • Chú thích và ký hiệu: Giải thích những ký hiệu kỹ thuật, biểu tượng hoặc quy ước xuất hiện trong bản vẽ để người đọc dễ dàng nhận biết.

  • Các thông tin bổ sung: Bao gồm chữ ký xác nhận, dấu phê duyệt và nội dung ghi nhận những lần chỉnh sửa, cập nhật bản vẽ nếu có.

Cấu trúc khung tên bản vẽ kỹ thuật

Quy định khung tên bản vẽ kỹ thuật theo TCVN

Dựa theo TCVN *****-3:202* có những quy định chung về khung tên bản vẽ kỹ thuật như sau:

Vị trí đặt khung tên

  • Khung tên phải đặt tại góc phần tư phía dưới, bên phải bản vẽ.

  • Trong trường hợp đặc biệt do yêu cầu bố cục hình vẽ, có thể đặt khung tên theo chiều đứng.

  • Chiều chữ và số trong khung tên phải lấy theo chiều dài của khung tên.

  • Dù sử dụng định dạng khác, khung tên vẫn phải đảm bảo đầy đủ thông tin.

Kích thước khung tên

  • Kích thước khung tên không phụ thuộc vào khổ giấy bản vẽ.

  • Phải tuân theo mẫu quy định tại Hình 9 của tài liệu.

  • Hình 9 thể hiện khung tên có kích thước tổng thể 180 × 65 mm, chia thành 15 ô với kích thước cụ thể.

Quy định về đường nét và cách trình bày

  • Nét bao quanh khung tên phải có độ đậm và đều như nét khung bản vẽ.

  • Cạnh dưới và cạnh bên phải của khung tên phải trùng với đường khung phía dưới và bên phải của bản vẽ.

  • Nếu bản vẽ có hai đường khung, các cạnh khung tên phải trùng với đường khung phía trong.

  • Kiểu và loại chữ phải tuân theo TCVN 4608:2012.

  • Không sử dụng quá 3 kiểu chữ và 4 kích thước chữ khác nhau trong một khung tên.

  • Thông tin phải chính xác, tỷ lệ giữa các ô phải hợp lý.

Nội dung cần ghi trong 15 ô khung tên

Đây là bảng tổng hợp theo Bảng 1 trong tài liệu:

Ô

Nội dung cần ghi

1

Tên cơ quan, đơn vị thiết kế

2

Tên công trình và cơ quan đầu tư xây dựng

3

Tên bản vẽ: mặt bằng, mặt cắt, mặt đứng...

4

Loại bản vẽ và số thứ tự: kiến trúc, kết cấu, điện, nước...

5

Loại hồ sơ: thiết kế kỹ thuật, bản vẽ thi công...

6

Ngày ký duyệt

7

Tỷ lệ hình vẽ

8 - 14

Chức danh, chữ ký, họ tên và đóng dấu

15

Ký hiệu cần thiết do đơn vị thiết kế ghi

Lưu ý: Các ô từ 8 đến 14 được sử dụng linh hoạt tùy theo loại hồ sơ, bản vẽ và chức danh của đơn vị thiết kế. Có thể chỉ ghi vào một số ô hoặc để trống một vài ô.

Khung tên bản vẽ xây dựng

Những ký hiệu trong khung tên bản vẽ

Trong khung tên bản vẽ kỹ thuật, mỗi ô thông tin đều được đánh số và quy định nội dung thể hiện riêng. Dưới đây là ý nghĩa của một số ký hiệu thường gặp trong các mẫu khung tên.

Mẫu khung tên bản vẽ kỹ thuật trường học

Đây là dạng khung tên thường được sử dụng trong các bài tập thực hành và quá trình học tập tại trường. Ý nghĩa của từng ô được quy định như sau:

  • Ô số 1: Ghi tên chi tiết hoặc tiêu đề của bài tập cần thực hiện.

  • Ô số 2: Thể hiện loại vật liệu dùng để chế tạo chi tiết.

  • Ô số 3: Ghi tỷ lệ của bản vẽ.

  • Ô số 4: Điền mã số hoặc ký hiệu nhận diện bản vẽ.

  • Ô số 5: Ghi đầy đủ họ tên người trực tiếp vẽ.

  • Ô số 6: Ghi ngày hoàn thành bản vẽ.

  • Ô số 7: Chữ ký xác nhận của người phụ trách kiểm tra.

  • Ô số 8: Thời gian thực hiện việc kiểm tra bản vẽ.

  • Ô số 9: Ghi tên trường, khoa và lớp học.

Khung tên bản vẽ kỹ thuật trường học

Mẫu khung tên bản vẽ kỹ thuật dùng trong sản xuất

Khung tên sử dụng trong sản xuất thường có nhiều thông tin chuyên môn nhằm phục vụ việc nhận diện, chế tạo và quản lý chi tiết. Nội dung cụ thể của từng ô bao gồm:

  • Ô số 1: Ghi tên sản phẩm hoặc chi tiết cần gia công. Tên gọi cần ngắn gọn, chính xác và sử dụng đúng thuật ngữ chuyên ngành. Ví dụ: trục máy khuấy, bánh răng hộp số BG50,...

  • Ô số 2: Điền ký hiệu bản vẽ. Ký hiệu này sau khi xoay 180 độ cũng được thể hiện tại góc trái phía trên bản vẽ (đối với bản vẽ đặt dọc thì ghi ở góc phải phía trên), với phần đầu ký hiệu hướng về phía khung tên. Cách trình bày này giúp việc tìm kiếm và nhận diện bản vẽ thuận tiện hơn.

  • Ô số 3: Ghi rõ loại vật liệu được sử dụng để chế tạo chi tiết.

  • Ô số 4: Thể hiện số lượng chi tiết cần sản xuất.

  • Ô số 5: Ghi khối lượng của chi tiết theo kết quả tính toán.

  • Ô số 6: Xác định tỷ lệ thể hiện của bản vẽ so với kích thước thực tế.

  • Ô số 7: Ghi số thứ tự của tờ bản vẽ. Nếu tài liệu chỉ có một tờ thì có thể để trống ô này.

  • Ô số 8: Thể hiện tổng số tờ có trong bộ bản vẽ.

  • Ô số 9: Ghi tên cơ quan, doanh nghiệp hoặc đơn vị chịu trách nhiệm phát hành bản vẽ.

  • Ô số 14 - 18: Là khu vực dành cho việc ghi nhận các lần thay đổi, điều chỉnh nội dung bản vẽ. Việc sửa đổi cần được thực hiện và quản lý tại đơn vị lưu giữ bản chính.

  • Ô số 14: Ghi ký hiệu của lần sửa đổi bằng các chữ cái như a, b, c,... Những ký hiệu này đồng thời được đánh dấu tại vị trí có nội dung thay đổi trên bản vẽ để thuận tiện theo dõi.

Khung tên bản vẽ kỹ thuật trong sản xuất

Một số lưu ý khi thiết kế khung tên bản vẽ

Khi xây dựng khung tên cho bản vẽ kỹ thuật, ngoài việc tuân thủ các quy định về kích thước và cấu tạo, người thiết kế cũng cần quan tâm đến cách trình bày để đảm bảo tính thẩm mỹ và khả năng sử dụng. Một số vấn đề cần lưu ý gồm:

  • Kích thước và tỷ lệ: Cần lựa chọn diện tích khung tên tương ứng với khổ giấy sử dụng. Tránh thiết kế khung quá lớn hoặc quá nhỏ làm mất cân đối tổng thể bản vẽ.

  • Bố cục thông tin: Các nội dung nên được phân chia thành từng khu vực riêng biệt, sắp xếp theo trình tự hợp lý để người xem dễ tìm kiếm và đối chiếu.

  • Phông chữ và kích thước chữ: Ưu tiên kiểu chữ đơn giản, dễ đọc. Chiều cao chữ thường được lựa chọn trong khoảng 2mm đến 5mm tùy theo nội dung và yêu cầu thể hiện.

  • Màu sắc và độ tương phản: Nên sử dụng màu sắc hài hòa, đảm bảo chữ và đường viền có độ tương phản phù hợp với nền giấy để thông tin không bị mờ hoặc khó quan sát.

  • Ký hiệu và chú thích: Các ký hiệu kỹ thuật cần được thể hiện đúng quy ước, đi kèm chú thích rõ ràng để hạn chế sai sót trong quá trình đọc bản vẽ.

  • Tuân thủ tiêu chuẩn: Thiết kế khung tên cần dựa trên các quy định kỹ thuật hiện hành hoặc yêu cầu riêng của từng ngành nghề, đơn vị và dự án.

Với chức năng thể hiện thông tin nhận dạng và các dữ liệu quan trọng, khung tên là một phần không thể thiếu trong mỗi bản vẽ kỹ thuật. Hy vọng những chia sẻ trên của Trường Sinh giúp bạn hiểu rõ hơn về khung tên bản vẽ kỹ thuật trên các khổ giấy A4, A3, A2, A1 cũng như cách trình bày sao cho phù hợp.

0 bình luận
0 bình luận
★ ★ ★ ★ ★

Bình luận (0)