Giằng móng là gì? Vai trò, cấu tạo và cách tính toán

Giằng móng là một bộ phận quan trọng trong kết cấu phần móng, có ảnh hưởng trực tiếp đến độ ổn định của toàn bộ công trình. Vậy giằng móng được hiểu như thế nào? Vai trò là gì? Kích thước của chúng là bao nhiêu? Cách tính toán giằng móng như thế nào? Tất cả sẽ được Trường Sinh giải đáp chi tiết ở trong bài viết dưới đây!

Giằng móng là gì?

Giằng móng (dầm móng) là kết cấu nằm theo phương ngang ngôi nhà, có nhiệm vụ đỡ tường truyền vào móng nhà, làm tăng độ vững chắc cho toàn bộ hệ khung công trình. Bên cạnh đó, giằng móng sẽ chịu một phần nhỏ mô men của cột (trong trường hợp cột bị lệch nhiều so với đài móng bên dưới thì mô men sẽ ngày càng lớn).

Vai trò của giằng móng

Nhiệm vụ chính của giằng móng là tăng độ cứng cho toàn bộ hệ thống móng nhà. Đồng thời bộ phận này cũng giúp nâng đỡ tường bao che, tường ngăn trong nhà, tránh để truyền lực xuống móng quá nhiều.

Bên cạnh đó, giằng móng còn đóng vai trò:

• Tăng sức chịu lực các loại tải trọng khi xây và sử dụng ngôi nhà.

• Phân bố đều tải trọng xuống móng nhà, giảm độ biến dạng cho sàn nhà.

• Chống lệch ở các nút chân cột trong điều kiện không tốt.

• Góp phần tạo nên hệ thống móng thống nhất và an toàn, đảm bảo độ vững chắc cho kết cấu ngôi nhà.

Giằng móng sẽ phân bố đều tải trọng xuống móng nhà, giảm độ biến dạng sàn nhà

Kích thước của giằng móng trong xây nhà

Hiện nay, giằng móng được sử dụng cho 3 loại móng chính gồm: móng đơn, móng bè và móng băng. Mỗi cách bố trí móng khác nhau thì giằng móng sẽ được tính toán sao cho phù hợp. Bên cạnh đó, cách tính kích thước giằng cọc sẽ phụ thuộc vào khoảng cách của cột trụ.

Ví dụ: Nếu khoảng cách giữa 2 cột trụ từ 3 - 6m thì giằng móng sẽ có dạng hình thang hoặc hình chữ nhật. Còn nếu khoảng cách giữa 2 cột trụ từ 10 - 12m thì giằng móng sẽ có hình chữ T.

Ngoài ra, độ dày của giằng móng so với mặt tiền sẽ lấy thấp hơn ít nhất là 0,5m. Vì đây là khoảng cách có thể giúp hạn chế tình trạng biến dạng của móng. Đồng thời xung quanh giằng móng sẽ được chèn bằng đá hoặc gạch vỡ để công tác thi công dầm trở nên chắc chắn hơn.

Đối với móng đơn

Giằng móng đơn dùng để đỡ 1 cột hoặc nhiều cột đứng sát nhau và có khả năng chịu lực tốt, được sử dụng phổ biến trong các công trình xây dựng có tải trọng vừa phải như: nhà ống 2 - 3 tầng, nhà cấp 4.

Kích thước:

• Chiều cao giằng móng: 200mm

• Kích thước lớp bê tông: 100mm

• Kích thước tiêu chuẩn: 300 x 700mm

Công dụng:

• Đối với công trình công nghiệp, phần đáy móng đơn được đặt lên một lớp đất với chiều sâu khoảng 1m để tránh được sự thay đổi giữa độ nở các loại đất do bão hòa với nước hoặc các vùng giáp ranh đối với đất tốt, đất xấu.

• Liên kết với hệ thống dầm để chống đỡ hệ thống tường xây dựng bên trên.

• Hạn chế tình trạng lún, lệch giữa đài móng.

Giằng móng đối với móng đơn

Đối với móng bè

Giằng cho móng bè được sử dụng dành cho những nền đất yếu hoặc công trình có tầng hầm, bồn chứa, kho, bể vệ sinh, hồ bơi.

Kích thước:

• Lớp bê tông sàn dày: 100mm

• Chiều cao: 200mm

• Thép bản móng tiêu chuẩn: 2 lớp thép Phi 12a200.

• Thép dầm móng tiêu chuẩn: Thép dọc 6 phi (20-22)

• Kích thước tiêu chuẩn: 300mm x 700mm.

Công dụng:

• Giúp tiếp nhận và phân tán tải trọng từ phần kết cấu phía trên xuống móng, góp phần tạo nên hệ kết cấu ổn định và vững chắc cho công trình.

• Hạn chế nguy cơ lún không đều, sụt lún, từ đó nâng cao độ bền và tuổi thọ của công trình.

Giằng móng bè trong xây dựng

Đối với móng băng

Giằng móng băng sẽ được thiết kế nằm ở dưới cột hoặc dưới tường. Cấu tạo của giằng móng băng theo dạng một dải dài với một lớp bê tông lót móng. Giằng móng có thể độc lập hoặc cắt nhau theo hình chữ thập để đỡ lấy cột hay tường.

Kích thước:

• Kích thước bản móng phổ thông thường: (900-1200) x 350mm

• Chiều rộng của giằng móng băng: <1,5m

• Kích thước tiêu chuẩn: 300mm x (500-700)mm

Công dụng:

• Giữ phần móng ổn định và liên kết chắc chắn với kết cấu bên trên.

• Tiếp nhận, nâng đỡ tải trọng từ cột và tường truyền xuống.

• Góp phần tăng độ ổn định, khả năng chịu lực và sự vững chắc cho toàn bộ công trình.

Giằng móng băng trong xây dựng

Cách tính giằng móng theo tiêu chuẩn

Nguyên lý tính toán

Khi tính toán giằng móng, sẽ có những yếu tố ảnh hưởng như sau:

• Tác dụng đỡ của tường xây: Tường xây mang một trọng lượng nhất định lên kết cấu gánh đỡ bên dưới nên cần được tính toán cẩn thận.

• Tác dụng phân phối mô men của chân cột: Tác dụng phân phối mô men của chân cột dựa theo độ cứng cũng sẽ ảnh hưởng đến chất lượng giằng móng.

• Tác động lún lệch: Giằng móng chỉ chiếm một phần nhỏ trong việc chịu tác động của lún lệch so với tổng thể kết cấu phần thân công trình.

• Tác dụng đẩy nổi nền đất: Dầm khi làm việc với sàn tầng hầm sẽ khiến giằng móng chịu tác dụng đẩy nổi của nền đất.

• Tác dụng lệch tâm: Móng có thể chịu lệch tâm thiết kế hoặc lệch tâm ngẫu nhiên do nhà xây xen hoặc do quá trình thi công.

Nguyên tắc tính toán giằng móng

Công thức tính

Công thức tiêu chuẩn dùng để tính toán giằng móng là:

• Tải trọng đúng trọng tâm: Ptb ≤ Rtc

• Tải trọng lệch tâm: Pmax ≤ 1.2 Rtc

(Với Ptb, Pmax là áp suất đáy móng trung bình và lớn nhất; Rtc là cường độ tiêu chuẩn của đất nền)

Ta có công thức sau: R = m(A1/4 .γ.b+B.q+D.c)

Trong đó:

• b : Chiều rộng của đáy móng khi xây dựng

• q : Tải trọng bên của móng khi xây dựng

• c : Lực dính đơn vị của lớp nền đất khi thi công

• A1/4 , B, D : Các hệ số phụ thuộc vào góc ma sát trong của đất thi công

• m : Hệ số điều kiện làm việc của nền móng đơn

Phân biệt giằng móng và đà kiềng

Dưới đây là bảng tiêu chí phân biệt giằng móng và đà kiềng:

Trên đây là những thông tin cơ bản về giằng móng, từ khái niệm, cấu tạo đến vai trò trong kết cấu công trình. Nếu bạn đang chuẩn bị xây dựng và cần tư vấn giải pháp kết cấu phù hợp với công trình thực tế, hãy liên hệ với Trường Sinh qua hotline để được tư vấn cụ thể!