Độ sụt bê tông là gì? Cách kiểm tra và phương pháp đo độ sụt

Trong quá trình thi công, một trong những yếu tố quan trọng để đánh giá tính linh hoạt và dễ thi công của bê tông tươi chính là độ sụt bê tông. Trong bài viết này, Trường Sinh sẽ cùng bạn đọc tìm hiểu cách đo độ sụt và bảng tiêu chuẩn về độ sụt bê tông.

Độ sụt bê tông là gì?

Độ sụt bê tông là một chỉ số quan trọng thể hiện tính chất lưu động của hỗn hợp bê tông tươi trước khi đổ vào khuôn. Nói đơn giản, thông qua chỉ số này người thi công có thể đánh giá mức độ dễ thi công, khả năng lấp đầy khuôn cũng như chất lượng của hỗn hợp bê tông trong từng điều kiện cụ thể.

Đối với mỗi công trình khác nhau sẽ có quy định về độ sụt bê tông khác nhau. Con số này phải được tính toán chính xác, đảm bảo tính nhất quán và yêu cầu người thực hiện có kỹ thuật cao nhằm đảm bảo chất lượng và tính khả thi trong quá trình thi công xây dựng. 

Kiểm tra độ sụt bê tông để đánh giá chất lượng bê tông trước khi đổ

Tại sao cần phải kiểm tra độ sụt bê tông?

Độ sụt bê tông ảnh hưởng trực tiếp đến độ dẻo và khả năng thi công của bê tông. Nếu độ sụt quá thấp, bê tông có thể gây khó khăn trong thi công và không lấp đầy khuôn hoàn toàn, gây ra lỗ rỗng trong kết cấu. Còn nếu độ sụt quá cao, bê tông có thể mất độ bền và dễ bị phân tầng (tức là đá, cát và hồ xi măng tách lớp, làm giảm cường độ chịu lực và độ bền của công trình.).

Độ sụt giúp đánh giá sơ bộ chất lượng bê tông ngay tại công trường trước khi tiến hành đổ bê tông. Sau khi kiểm tra, đơn vị thi công sẽ biết được mức độ xuống cấp, hư hỏng để tiến hành sửa chữa, hồi phục.

Độ sụt bê tông ảnh hưởng trực tiếp đến độ dẻo và khả năng thi công của bê tông

Phương pháp kiểm tra độ sụt bê tông

Để bê tông có thể đạt được độ sụt chính xác và đạt tiêu chuẩn, cần áp dụng các phương pháp kiểm tra độ sụt bê tông, cụ thể:

Đối với hạng mục có liên quan trực tiếp, bài biện pháp đổ bê tông toàn khối cung cấp thêm những lưu ý cần thiết trong quá trình thực hiện.

Sử dụng thiết bị kiểm tra độ sụt

Các dụng cụ cần thiết để đo bao gồm:

• Côn đo độ sụt bê tông: Được thiết kế theo dạng hình nón cụt, có chiều cao 300mm, đường kính đáy lớn 200mm và đường kính đáy nhỏ 100 mm. Bề mặt bên trong của côn phải nhẵn, không được xuất hiện các gờ nổi do đinh tán hoặc mối hàn nhằm đảm bảo kết quả đo chính xác. Hiện nay, côn đo độ sụt thường được sử dụng với hai kích thước phổ biến dưới đây:

• Phễu để đổ bê tông vào côn dễ dàng

• Que dầm bằng sắt tròn 16 với kích thước 16mm

• Bay trộn bê tông

• Thước lá với độ chính xác 1mm

• Bàn côn phẳng với kích thước 400x400mm

Sử dụng thiết bị chuyên dụng để kiểm tra độ sụt

Cách tính độ sụt bê tông

Để kiểm tra độ sụt bê tông tươi, người ta thường dùng bộ côn thử độ sụt bê tông. Đây là thiết bị chuyên dụng gồm côn Abrams (nón sụt), que đầm thép Φ16 dài 600mm, ấm đế phẳng không thấm nước, bay trát và thước đo độ sụt. Trong đó, côn Abrams là dụng cụ chính với kích thước chuẩn: cao 300mm, đáy 200mm, đỉnh 100mm.

Ta có công tính như sau: SN = H0 ​− H1​

Trong đó:

• SN: Độ sụt của bê tồn (cm)

• H0: Chiều cao ban đầu của côn Abrams (mặc định 30.5cm)

• H1: Chiều cao của mẫu bê tông sau khi côn được nhấc lên (cm)

Ví dụ: Nếu sau khi nhấc côn, chiều cao của khối bê tông còn lại là 20cm, độ sụt sẽ là: 30.5 - 20 = 10.5cm.

Căn cứ vào độ sụt, bê tông được chia thành 3 loại chính gồm:

Chi tiết các bạn tham khảoTCVN 3106 - 2022: Hỗn hợp bê tông - Phương pháp xác định độ sụt

Cách tính độ sụt bê tông bằng côn Abrams

Các bước kiểm tra độ sụt bê tông

Đối với hỗn hợp bê tông có cốt liệu với cỡ hạt 40mm thì sử dụng côn đo N1 và cỡ hạt 20 - 100mm sẽ sử dụng côn đo N2. Tiến hành đo độ sụt bê tông theo các bước dưới đây:

Để hoàn thiện phương án một cách đồng bộ, gia chủ nên tìm hiểu đặc điểm của bê tông nhẹ và trao đổi rõ với đơn vị thi công.

Bước 1: Cố định nón sụt

Trước tiên, làm ướt côn đo và bề mặt đặt côn, sau đó đặt côn lên nền phẳng, cứng và cố định bằng hai chân để tránh xê dịch trong quá trình thực hiện. Tiếp theo, cho hỗn hợp bê tông vào khoảng 1/3 chiều cao của côn rồi tiến hành đầm đều, đảm bảo bê tông được nén chặt nhưng không làm xáo trộn kết cấu của hỗn hợp.

Bước 2: Đổ bê tông vào nón và đầm kỹ

• Sau khi hoàn thành lớp đầu tiên, tiếp tục đổ bê tông đến khoảng 2/3 chiều cao của côn và tiến hành đầm đều để hỗn hợp được nén chặt. Tiếp theo, đổ đầy bê tông đến miệng côn rồi thực hiện thêm 25 lần đầm. Trong trường hợp lượng bê tông bị hụt sau khi đầm, cần bổ sung thêm hỗn hợp để côn luôn được lấp đầy trước khi kết thúc bước này.

• Tiếp đó, dùng que đầm thép rà nhẹ quanh miệng côn, đồng thời gạt bỏ phần bê tông dư để bề mặt bằng phẳng với mép trên của côn đo.

• Cuối cùng, nhấc côn theo phương thẳng đứng một cách liên tục và chậm rãi, tránh rung lắc hoặc làm dịch chuyển khối bê tông nhằm đảm bảo kết quả đo độ sụt chính xác.

Bước 3: Tiến hành thí nghiệm đo độ sụt

Sau khi nhấc côn, chờ hỗn hợp bê tông ổn định và sụt xuống tự nhiên. Tiếp theo, lật ngược côn đo đặt cạnh mẫu bê tông để làm mốc tham chiếu. Cuối cùng, sử dụng thước đo khoảng cách từ mép dưới của côn đến điểm cao nhất của khối bê tông sau khi sụt. Giá trị đo được chính là độ sụt của bê tông, dùng để đánh giá tính lưu động của hỗn hợp.

Các bước kiểm tra độ sụt bê tông

Để làm rõ thêm phần việc liên quan, bạn có thể tham khảo sàn vượt nhịp không dầm trước khi lựa chọn giải pháp thi công.

Bảng tiêu chuẩn kiểm tra độ sụt bê tông

Tại Việt Nam, các tiêu chuẩn về độ sụt được quy định trong

và

 Bạn đọc có thể tham khảo bảng dưới đây: 

Cách chọn độ sụt bê tông phù hợp với công trình

Dưới đây là một số gợi ý về cách chọn độ sụt bê tông phù hợp cho từng loại công trình dành cho bạn đọc tham khảo:

• Đối với nhà từ 3 tầng trở xuống: Khu vực giao giữa các dầm nên sử dụng bê tông Mác 250, trong khi tổng thể công trình nên dùng bê tông Mác 200.

• Đối với nhà từ 4-6 tầng: Khu vực giao dầm sử dụng bê tông Mác 300, còn tổng thể công trình sử dụng Mác 250.

• Đối với nhà từ 6-10 tầng: Toàn bộ công trình nên sử dụng bê tông Mác 300.

• Đối với các công trình nhà dân dụng: Khi bơm bê tông, độ sụt từ 10 ± 2 cm đến 12 ± 2 cm là hợp lý. Nếu đổ bê tông thủ công cho phần móng, độ sụt thích hợp là 6 ± 2 cm.

Mỗi công trình sẽ có độ sụt bê tông khác nhau

Lưu ý khi lựa chọn độ sụt bê tông cho công trình

Khi lựa chọn độ sụt bê tông cho công trình, cần cân nhắc một số yếu tố quan trọng nhằm đảm bảo chất lượng thi công cũng như độ bền của kết cấu sau khi hoàn thiện. Cụ thể như sau:

• Loại công trình và kết cấu: Với các kết cấu chịu lực như móng, dầm, cột và sàn, nên ưu tiên bê tông có độ sụt thấp để đảm bảo độ đặc chắc. Trong khi đó, đối với các hạng mục như tường hoặc kết cấu mỏng, có thể lựa chọn độ sụt cao hơn để hỗn hợp dễ thi công và lấp đầy khuôn.

• Phương pháp thi công: Nếu đổ bê tông bằng phương pháp thủ công, nên chọn độ sụt ở mức trung bình hoặc cao để quá trình thi công thuận tiện hơn. Trường hợp sử dụng máy bơm bê tông, cần chọn độ sụt cao hơn nhằm giúp hỗn hợp lưu thông dễ dàng qua đường ống.

• Điều kiện môi trường: Trong điều kiện thời tiết nắng nóng, nên sử dụng bê tông có độ sụt cao hơn để duy trì độ ẩm và tính lưu động của hỗn hợp. Ngược lại, khi thi công trong thời tiết lạnh, độ sụt thấp sẽ phù hợp hơn để hạn chế tình trạng bê tông bị mất nước quá nhanh.

• Yêu cầu kỹ thuật: Mỗi công trình đều có những tiêu chuẩn kỹ thuật riêng về cường độ chịu nén, độ bền và khả năng chịu lực. Vì vậy, cần lựa chọn độ sụt phù hợp với các yêu cầu thiết kế để đảm bảo chất lượng công trình.

• Thời gian thi công: Nếu thời gian thi công kéo dài hoặc việc vận chuyển bê tông mất nhiều thời gian, nên lựa chọn bê tông có độ sụt cao hơn để duy trì tính lưu động của hỗn hợp trong suốt quá trình thi công.

Việc đo độ sụt bê tông sẽ dựa vào điều kiện thi công, loại kết cấu công trình

Độ sụt bê tông là một chỉ số quan trọng không thể thiếu trong quá trình thi công xây dựng. Việc lựa chọn độ sụt phù hợp không chỉ ảnh hưởng đến khả năng thi công mà còn quyết định chất lượng và độ bền vững của công trình. Trường Sinh hy vọng những thông tin trong bài viết trên hữu ích với bạn đọc.