Bê tông nhẹ là gì? Phân loại, ưu nhược điểm và ứng dụng

Bê tông nhẹ hiện là một trong những vật liệu xây dựng hiện đại được ứng dụng tại các công trình. Tuy không thể thay thế các vật liệu truyền thống nhưng bê tông nhẹ vẫn sở hữu nhiều đặc điểm nổi bật, mang đến giải pháp tối ưu cho công trình. Để tìm hiểu rõ hơn về bê tông nhẹ, mời bạn đọc cùng Trường Sinh theo dõi bài viết dưới đây.

Khái niệm bê tông nhẹ

Bê tông nhẹ là vật liệu xây dựng hiện đại được sản xuất từ xi măng, vôi, cát mịn và phụ gia bằng công nghệ tạo bọt hoặc chưng áp, góp phần giảm đáng kể trọng lượng nhưng vẫn đảm bảo khả năng chịu lực. Trong khi bê tông thường có khối lượng thể tích khoảng 2.300 - 2.500 kg/m³ thì bê tông nhẹ chỉ dao động từ 800 - 1.900 kg/m³, giúp giảm đáng kể tải trọng cho công trình.

Tuy nhiên không có một ngưỡng khối lượng thống nhất của bê tông nhẹ, mỗi tiêu chuẩn sẽ có một ngưỡng khác nhau như:

• TCVN 9029:2017: Bê tông nhẹ là bê tông có khối lượng thể tích khô nhỏ hơn 1.800 kg/m³ (bao gồm bê tông cốt liệu nhẹ và các loại bê tông tổ ong: bê tông bọt, bê tông khí không chưng áp, bê tông khí chưng áp AAC).

• ACI 213R-14 (Hoa Kỳ): Bê tông cốt liệu nhẹ dùng cho kết cấu là bê tông có khối lượng thể tích cân bằng 1.120 – 1.920 kg/m³ (70 – 120 lb/ft³).

Bê tông nhẹ là loại bê tông có khối lượng nhẹ hơn so với bê tông truyền thống

Ưu điểm và nhược điểm của bê tông nhẹ

Một số ưu và nhược điểm của bê tông nhẹ có thể kể đến như: 

Ưu điểm

Bê tông nhẹ sẽ có một số đặc điểm như sau:

• Khối lượng nhẹ: Bê tông có khối lượng thấp hơn so với bê tông thường, giúp quá trình thi công dễ dàng hơn, giảm tải trọng cho cơ sở hạ tầng nhưng vẫn đáp ứng được khả năng chịu lực.

• Cách âm, cách nhiệt tốt: Nhờ có cấu trúc bọt khí, bọt xốp trong hỗn hợp , loại bê tông này có khả năng cách âm và cách nhiệt tốt hơn, góp phần nâng cao chất lượng công trình.

• Thi công nhanh: Bê tông nhẹ thường được sản xuất dưới dạng tấm hoặc dạng khối kích thước lớn, giúp rút ngắn thời gian xây dựng.

• Thân thiện với môi trường: Nhiều sản phẩm bê tông nhẹ sử dụng vật liệu tái chế hoặc giảm lượng nguyên liệu khai thác tự nhiên, góp phần hạn chế tác động đến môi trường.

• Độ bền ổn: So với bê tông thường thì độ bền của bê tông nhẹ sẽ không bằng. Tuy nhiên nếu được sản xuất và thi công đúng kỹ thuật thì bê tông nhẹ vẫn đáp ứng tốt các yêu cầu về độ về và khả năng chịu lực.

Bê tông nhẹ có khả năng cách âm - cách nhiệt tốt

Nhược điểm

• Cường độ nén thấp hơn: So với bê tông truyền thống, cường độ nén của bê tông nhẹ sẽ thấp hơn. Khi thi công cần phải gia cố cốt thép khi chịu lực lớn.

• Độ hút nước cao: Các loại bê tông AAC, bê tông bọt dễ hút nước, cần phải thực hiện chống thấm kỹ.

• Cần vật tư chuyên dụng: Một số loại bê tông nhẹ như AAC yêu cầu sử dụng vữa xây mỏng và các loại vít nở, tắc kê chuyên dụng để đảm bảo khả năng liên kết và chịu tải khi lắp đặt thiết bị.

• Giá thành cao: Chi phí ban đầu của một số dòng bê tông nhẹ hoặc tấm bê tông nhẹ thường cao hơn vật liệu xây dựng truyền thống.

Các loại bê tông nhẹ phổ biến

Dựa theo phương pháp sản xuất, ta có thể phân loại bê tông nhẹ như sau:

Bê tông nhẹ khí chưng áp (ACC)

Loại bê tông được tạo bằng các thêm chất phản ứng sinh bọt khí đồng đều vào hỗn hợp cơ bản (xi măng, vôi, cát mịn, nước, bột nhôm), sau đó sẽ được chưng cất ở nhiệt độ và áp suất cao. 

Dựa theo TCVN 7959:2017: cấp cường độ nén B2–B8 (cường độ nén trung bình tối thiểu tương ứng 2,5 – 10,0 MPa); nhóm khối lượng thể tích khô D400–D1000 (351–1.050 kg/m³); độ co khô ≤ 0,2 mm/m.

Bê tông ACC có trọng lượng siêu nhẹ, có khả năng cách âm, cách nhiệt và chống cháy tốt. Thường được sử dụng để xây tường ngăn, tường bao, sàn dạng tấm cốt thép và mái nhà.

Bê tông nhẹ khí chưng áp (ACC)

Bê tông cốt liệu nhẹ

Khi sản xuất bê tông này sẽ dùng cốt liệu nhẹ như đất sét nung nở, đá bọt, hạt xốp EPS, đá trân châu, sợi xenlulo…Ưu điểm của loại bê tông cốt liệu nhẹ là cường độ chịu lực tốt, có thể đạt cấp kết cấu từ 17 MPa trở lên (theo ACI 213) độ bền cao. 

Bê tông này sẽ sử dụng cho kết cấu chịu lực, sàn nhà. Tuy nhiên, để có thể sử dụng cho kết cấu chịu lực, sàn nhà đòi hỏi bê tông phải đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về cường độ chịu nén, độ bền lâu và chất lượng thi công.

Bê tông cốt liệu EPS kết hợp tấm cemboard xi măng sợi senlulo

Bê tông bọt (CLC)

Đây là loại bê tông được sản xuất nhờ các trộn bọt khí vào hỗn hợp vữa và đóng rắn trong điều kiện thường (nghĩa là bê tông khí không chưng áp theo TCVN 9029:2017), khác với bê tông nhẹ khí không chưng áp là không qua chưng hấp.

Ưu điểm của loại bê tông này là dễ thi công, có thể đổ tại chỗ được, khả năng cách âm tốt. Ứng dụng trong công trình là đổ sàn, lấy các khoảng trống hoặc làm lớp cách âm, chống nóng.

Bê tông bọt với ưu điểm dễ thi công, có thể đổ tại chỗ được

Bê tông không dùng cốt liệu mịn

Bê tông không sử dụng cốt liệu mịn là loại bê tông chỉ gồm cốt liệu thô như sỏi, đá dăm kết hợp với xi măng hoặc chất kết dính polymer, hoàn toàn không sử dụng cát trong thành phần cấp phối. 

Nhờ cấu trúc có nhiều lỗ rỗng và khoảng hở liên thông, loại bê tông này sở hữu khả năng thoát nước rất tốt, giúp hạn chế tình trạng đọng nước trên bề mặt. Vì vậy, bê tông không sử dụng cốt liệu mịn thường được ứng dụng trong các hạng mục như lớp nền đường, bãi đỗ xe, vỉa hè hoặc các loại sàn có yêu cầu thấm và thoát nước hiệu quả.

Bê tông không sử dụng cốt liệu mịn, hoàn toàn không sử dụng cát trong thành phần cấp phối

Vật liệu bê tông nhẹ dạng tấm

Bên cạnh các loại bê tông nhẹ được sản xuất theo dạng đổ hoặc đúc khối, thị trường hiện nay còn có nhiều vật liệu nhẹ dạng tấm kích thước lớn được ứng dụng rộng rãi trong xây dựng dân dụng. 

Nổi bật trong số đó là tấm Panel ALC (bê tông khí chưng áp cốt thép) và tấm Cemboard (tấm xi măng sợi cellulose). Nhờ trọng lượng nhẹ, thi công nhanh và khả năng cách âm, cách nhiệt tốt, các loại vật liệu này thường được sử dụng để làm tường, sàn hoặc mái cho công trình nhà ở và nhà xưởng.

Vật liệu bê tông nhẹ dạng tấm

Bảng so sánh các loại bê tông nhẹ

Để hiểu rõ về sự khác biệt giữa các loại bê tông nhẹ phổ biến, bạn đọc có thể tham khảo bảng so sánh dưới đây:

Ứng dụng của bê tông nhẹ trong xây dựng

Nhờ trọng lượng nhẹ để giảm tải trọng cho công trình, cùng khả năng cách âm - cách nhiệt tốt, bê tông nhẹ được ứng dụng rộng rãi trong nhiều hạng mục xây dựng như:

• Xây tường bao, tường ngăn cho nhà ở, chung cư, văn phòng, nhà xưởng...

• Làm sàn lắp ghép (sàn nhẹ), gác lửng giúp giảm tải trọng lên kết cấu.

• Thi công mái, sân thượng để chống nóng và giảm áp lực lên móng.

• San lấp, tạo độ dốc sàn và mái bằng bê tông bọt và bê tông siêu nhẹ.

• Xây dựng công trình cải tạo, nâng tầng, giúp hạn chế gia tăng tải trọng lên kết cấu hiện hữu.

Bê tông nhẹ có thể dùng để làm mái, sân thượng, gác lửng để làm giảm tải trọng lên nền móng

Giải đáp một số câu hỏi liên quan (FAQ)

Bê tông nhẹ và bê tông siêu nhẹ khác ở chỗ nào?

Trả lời: Nhiều người thường nhầm lẫn giữa bê tông nhẹ và bê tông siêu nhẹ. Thực tế, bê tông siêu nhẹ là một nhóm nhỏ thuộc bê tông nhẹ, có khối lượng thể tích khoảng 300 - 800kg/m3. Còn bê tông nhẹ có khối lượng thể tích khoảng 800 - 1900kg/m3.

Giá tấm bê tông nhẹ khoảng bao nhiêu 1m2?

Trả lời: Tùy vào loại tấm bê tông nhẹ, độ dày, thương hiệu và đơn vị cung cấp, giá thường dao động khoảng 250.000 - 700.000 VNĐ/m2. Mức giá này chỉ mang tính chất tham khảo, có thể chưa bao gồm chi phí vận chuyển và thi công. Để nhận báo giá chính xác, bạn nên liên hệ trực tiếp nhà cung cấp hoặc đơn vị thi công.

Bê tông nhẹ có thay thế được bê tông truyền thống không?

Trả lời: Câu trả lời là không thể thay thế hoàn toàn. Đối với các kết cấu chịu lực chính như móng, cột, dầm hay sàn chịu tải lớn, bê tông truyền thống vẫn là lựa chọn phổ biến nhờ khả năng chịu lực lớn và độ bền cao. 

Trong khi đó, bê tông nhẹ thích hợp cho các hạng mục như tường bao, tường ngăn, mái, lớp chống nóng…để giảm tải trọng lên nền móng.

Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về bê tông nhẹ để lựa chọn vật liệu phù hợp, tối ưu cả về chất lượng, chi phí và hiệu quả sử dụng. Việc lựa chọn đúng chủng loại và đơn vị thi công uy tín sẽ giúp bạn tối ưu hóa chi phí, giảm tải trọng móng và nâng cao tuổi thọ cho ngôi nhà của mình.