Độ dốc mái tôn bao nhiêu là phù hợp? Cách tính chuẩn

Độ dốc mái tôn là một trong những hạng mục cần được tính toán cẩn thận để đảm bảo khả năng thoát nước cũng như tính thẩm mỹ của ngôi nhà. Tuy nhiên, mỗi loại công trình sẽ có độ dốc mái tôn khác nhau, phụ thuộc vào nhiều yếu tố thực tế. Vậy độ dốc mái tôn bao nhiêu sẽ phù hợp? Cách tính như thế nào? Hãy cùng Trường Sinh tìm hiểu ngay trong nội dung dưới đây.
 

Tìm hiểu về độ dốc mái tôn

Độ dốc mái tôn là độ nghiêng của mái so với bề mặt phẳng ngang của ngôi nhà, giúp nước mưa thoát xuống dễ dàng thay vì bị đọng lại trên mái. Mái tôn càng có độ dốc cao, khả năng thoát nước càng nhanh. Tuy nhiên, việc này sẽ làm quá trình xây dựng tiêu hao nhiều nguyên liệu để lợp mái hơn.
 

Độ dốc mái tôn bao nhiêu là phù hợp?

Thực tế, không có một độ dốc mái tôn cố định áp dụng cho mọi công trình mà sẽ dựa vào nhiều yếu tố như diện tích và chiều dài mái, điều kiện khí hậu... Bạn đọc có thể tham khảo độ dốc mái như sau:
 

• Độ dốc tối thiểu: Dốc 10 độ (khoảng 18%) là độ dốc tối thiểu khuyến nghị cho mái tôn để đảm bảo thoát nước hiệu quả, áp dụng cho các công trình nhỏ hoặc khu vực có khí hậu khô, mưa ít.
   
• Độ dốc lý tưởng: 
   
  • 10 - 15 độ (khoảng 18 - 27%) là độ dốc lý tưởng cho hầu hết các loại mái tôn tại nhiều công trình, giúp mưa thoát nước nhanh, hạn chế thấm dột và đảm bảo tuổi thọ của tôn.
     
  • Trên 15 độ: Dành cho những khu vực mưa nhiều, lượng mưa lớn, để tăng khả năng thoát nước nhanh nhất.

Độ dốc mái lợp tôn múi theo tiêu chuẩn khoảng từ 15 - 20%

Tiêu chuẩn độ dốc mái tôn theo từng công trình

Độ dốc mái tôn sẽ được thiết kế theo kiểu kết cấu mái của ngôi nhà. Mỗi thiết kế sẽ yêu cầu về kiểu dáng và độ dốc mái khác nhau. Bạn đọc có thể tham khảo tiêu chuẩn độ dốc mái tôn theo từng loại công trình nhằm đảm bảo tính thẩm mỹ và an toàn cho ngôi nhà.
 

Độ dốc mái tôn nhà cấp 4

Nhà cấp 4 có kết cấu vững chắc, chịu lực tốt và không tiêu tốn quá nhiều chi phí xây dựng. Ngoài ra, nhà cấp 4 thường được xây dựng trên một khu đất rộng có sân vườn nên yêu cầu độ dốc mái tôn phải đảm bảo sự cân xứng cho ngôi nhà.
 

Độ dốc lý tưởng của mái tôn nhà cấp 4 sẽ dao động trong khoảng từ 10 độ (tương đương 18%) đến 15 độ (khoảng 27%). Nếu mái quá thấp dưới 10 độ thì nước sẽ bị ứ đọng tại mái, gây rò rỉ ở mối nối và giảm tuổi thọ mái. Nếu mái quá cao, công trình sẽ bị mất thẩm mỹ, đồng thời tăng chi phí vật liệu để làm thêm tôn và khung đỡ.
 

Độ dốc mái tôn nhà cấp 4 khoảng 18 - 27%

Độ dốc mái tôn nhà ống

Nhà ống có đặc trưng là mặt tiền hẹp, chiều sâu lớn và cao tầng. Vì vậy, mái tôn nhà ống sẽ có độ dốc mái tôn tiêu chuẩn thường từ 10 - 1 5% tùy vào diện tích cần lợp mái.
 

Đối với công trình nhà ống, không nên lợp mái tôn độ dốc quá cao vì sẽ làm mất đi tính thẩm mỹ công trình. Đồng thời, gia chủ cũng nên cân nhắc lựa chọn vật liệu lợp mái chất lượng để vừa chống nóng hiệu quả và thoát nước mưa tốt.
 

Độ dốc mái tôn nhà công nghiệp

Nhà công nghiệp hay nhà xưởng, nhà máy thường có diện tích bề mặt lớn nhằm vụ cho sản xuất. Vì vậy, quy định độ dốc mái tôn của dạng nhà này tối thiểu là là 10% và tối đa là 30%. 
 

Khi lợp mái nhà công nghiệp, chủ đầu tư nên sử dụng vật liệu tiêu chuẩn, chú ý đến khả năng thoát nước, gồm vị trí thoát nước bên trong hoặc bên ngoài nhà xưởng và cách kết nối với hệ thống thoát nước chung. Điều này giúp hạn chế tình trạng ứ đọng, dột mái, ngập nước, đồng thời đảm bảo an toàn cho người lao động và tài sản trong nhà xưởng.
 

Độ dốc mái tông nhà công nghiệp khoảng 10 - 30%
 

Hướng dẫn cách tính độ dốc mái tôn

Độ dốc mái tôn sẽ được tính bằng tỷ lệ phần trăm giữa chiều cao của mái và chiều dài của mái. Công thức tính độ dốc mái tôn cụ thể như sau:
 

Độ dốc mái (%) = (Chiều cao của mái / Chiều dài của mái) x 100%
 

Ví dụ: Một mái nhà có chiều dài 10m, trong đó một đầu mái cao hơn đầu còn lại 1m. Khi đó, độ dốc của mái là: (1 ÷ 10) × 100% = 10%
 

Tính độ dốc mái tôn theo công thức Góc dốc Alpha sẽ là: 

Góc dốc mái = arctan (h/L)

Trong đó:
 

• h: Độ cao chênh lệch giữa 2 đầu mái

• L: Chiều dài theo phương ngang của mái

Theo ví dụ trên, mái tôn có h = 1m, L = 10m:  Góc dốc = arctan (1/10) ≈ 5,7 độ (tương đương độ dốc mái khoảng 10%).

► Để chuyển từ tỷ lệ % sang độ (°) có công thức:

Góc dốc mái (°) = arctan(h/L) × 180/3,14
 

Cách tính độ dốc mái tôn
 

Những yếu tố ảnh hưởng đến độ dốc mái tôn

Độ dốc mái tôn sẽ ảnh hưởng bởi một số yếu tố sau:
 

• Khí hậu và lượng mưa: Đối với các khu vực có lượng mưa lớn thì yêu cầu độ dốc lớn từ 10 độ (khoảng 18%) trở lên để nước mưa dễ dàng thoát xuống và ngược lại.

• Loại tôn sử dụng: Tôn sóng cao (sóng vuông, sóng tròn) yêu cầu độ dốc lớn để tận dụng tốt khả năng thoát nước qua rãnh sóng. Tôn phẳng thì yêu cầu độ dốc lớn hơn để đảm bảo nước không bị đọng lại, cần có thêm biện pháp chống thấm.

• Hệ thống thoát nước: Nếu hệ thống thoát nước được thiết kế phù hợp, độ dốc mái có thể giảm và ngược lại. Máng xối và ống dẫn nước cần được thiết kế tương thích với độ dốc mái.

• Chiều dài mái: Tấm tôn càng dài thì độ dốc mái cần tăng lên, vì nước cần một khoảng cách dài để thoát nước nên rất dễ bị ứ đọng ở giữa tấm tôn.

• Kết cấu và vật liệu khung mái: Khung mái cần đủ mạnh để chịu được trọng lượng của tôn và các tải trọng như gió, mưa. Ngoài ra, vật liệu khung mái (gỗ, thép…) cũng ảnh hưởng đến độ dốc của mái tôn.

Khí hậu, loại tôn, chiều dài mái sẽ ảnh hưởng đến độ dốc mái tôn

Một số lưu ý khi thiết kế độ dốc mái tôn

Để đảm bảo thẩm mỹ và tuổi thọ mái tôn, người thiết kế cần lưu ý một số điều sau:
 

• Cần biết tôn lợp mái là loại 5 sóng hay 10 sóng, sóng thấp hay cao. Nếu sử dụng sóng to thì độ dốc mái tôn sẽ giảm đi và dễ dàng thoát nước.

• Đối với nhà xưởng có mái tôn cách mặt bằng tầng <2,4m, người thiết kế cần đưa ra các biện pháp gia cố lại mái tôn để đảm bảo an toàn. Nếu mái tôn có chiều cao >2,4m thì cần bố trí thêm ống thoát nước.

• Mái nhiều nhịp sẽ được thiết kế trong hoặc ngoài công trình và được nối với hệ thống thoát nước chung của ngôi nhà. Chú ý, máng thoát nước cần có nắp đậy làm bằng bê tông và có thể tháo dỡ dễ dàng.

Cần biết loại tôn lợp mái là sóng thấp hay sao để đưa ra độ dốc mái phù hợp

Nếu chưa có kinh nghiệm tính độ dốc mái tôn, gia chủ nên tham khảo ý kiến của kiến trúc sư hoặc đơn vị thiết kế thi công chuyên nghiệp như Trường Sinh để đảm bảo mái tôn được thiết kế và lắp đặt đúng kỹ thuật, hạn chế tình trạng đọng nước, thấm dột trong quá trình sử dụng.