Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm

Hà Nội đang xây dựng một tầm nhìn phát triển dài hạn đến năm 2065 với mục tiêu trở thành thành phố toàn cầu, nằm trong nhóm 10 thủ đô hạnh phúc nhất thế giới. Bản quy hoạch định hướng phát triển không chỉ tập trung vào tăng trưởng kinh tế mà còn đặt trọng tâm vào hạ tầng hiện đại, đô thị xanh, chuyển đổi số, liên kết vùng và nâng cao chất lượng sống của người dân.
 

Mục tiêu phát triển theo từng giai đoạn

Theo định hướng quy hoạch, Hà Nội đặt ra các chỉ tiêu phát triển đầy tham vọng trong ba giai đoạn.

Đến năm 2035, Thủ đô hướng tới tốc độ tăng trưởng GRDP trên 11% mỗi năm. Quy mô GRDP dự kiến đạt khoảng 200 tỷ USD, GRDP bình quân đầu người tối thiểu 18.000 USD. Tỷ lệ đất xây dựng đô thị đạt từ 40 - 45%.

Đến năm 2045, Hà Nội sẽ hình thành mô hình siêu đô thị nén - xanh, với quy mô GRDP khoảng 640 tỷ USD, GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 42.000 USD và tỷ lệ đất đô thị đạt 45 - 50%.

Tầm nhìn đến 2065, Hà Nội hướng đến trở thành thành phố toàn cầu, quy mô GRDP đạt khoảng 1.920 tỷ USD, GRDP bình quân đầu người tối thiểu 95.000 USD. Tỷ lệ đất đô thị đạt từ 55 - 60%, đồng thời Thủ đô phấn đấu nằm trong nhóm 10 thủ đô hạnh phúc nhất thế giới.

Về quy mô dân số, thành phố định hướng duy trì ở mức không quá 20 triệu người, trong khi toàn bộ hệ thống hạ tầng kinh tế - xã hội cốt lõi được tính toán để đáp ứng khả năng chịu tải từ 22 - 25 triệu người. Chỉ số phát triển con người (HDI) được kỳ vọng đạt khoảng 0,95.
 

Mục tiêu phát triển của Hà Nội theo từng giai đoạn
 

Bốn đột phá chiến lược tạo động lực phát triển

Để hiện thực hóa mục tiêu trên, Hà Nội xác định bốn nhóm đột phá chiến lược gồm:
 

• Đột phá về thể chế, phân quyền và điều phối phát triển vùng.

• Đột phá về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

• Đột phá về tổ chức không gian và hạ tầng chiến lược.

• Hồi sinh các dòng sông kết hợp xây dựng hệ thống hạ tầng tích hợp đa chức năng.

Trong quy hoạch vùng, Hà Nội tiếp tục được định vị là trung tâm dẫn dắt sự phát triển các khu vực lân cận.
 

Những đột phá về chiến lược để tạo động lực phát triển
 

Tái cấu trúc đô thị theo mô hình đa tầng, đa lớp

Một điểm nhấn quan trọng trong quy hoạch là việc tái cấu trúc không gian đô thị theo mô hình đa tầng, đa lớp nhằm khai thác tối đa quỹ đất.
 

• Không gian ngầm sẽ được phát triển với các hạng mục như hệ thống hầm chứa nước, công trình hạ tầng kỹ thuật và phục vụ quốc phòng, an ninh.

 

• Không gian mặt đất ưu tiên dành cho công viên, quảng trường, không gian văn hóa và tiện ích công cộng.

 

• Không gian trên cao sẽ phát triển các công trình theo mô hình TOD (Transit Oriented Development), tạo nên các khu đô thị nén gắn với giao thông công cộng, qua đó giải phóng nguồn lực đất đai và nâng cao hiệu quả sử dụng không gian.

 

Tại khu vực lõi trung tâm, nhiều định hướng mới cũng được đưa ra:
 

• Hồ Gươm sẽ được tổ chức lại giao thông, mở rộng không gian đi bộ và nâng cấp quảng trường.

• Khu phố cổ 36 phố phường tiếp tục gìn giữ giá trị lịch sử, văn hóa Thăng Long - Kẻ Chợ, đồng thời phát triển các không gian mở và không gian ngầm.

• Khu phố cũ thời Pháp được định hướng phát triển theo mô hình thành phố vườn, kết hợp hệ thống văn phòng hạng A.

• Hồ Tây sẽ trở thành trung tâm văn hóa sáng tạo, du lịch và dịch vụ chất lượng cao, nổi bật với dự án Nhà hát Opera Quảng An.

• Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được xác định là trục không gian xanh chiến lược, trung tâm dịch vụ đô thị chủ đạo, đồng thời triển khai các giải pháp trị thủy và thoát lũ tuyệt đối.

Xây dựng mạng lưới giao thông hiện đại quy mô lớn

Hệ thống giao thông được xem là một trong những trụ cột quan trọng của quy hoạch.
 

Theo định hướng, Hà Nội sẽ phát triển mạng lưới đường sắt đa cấp với tổng chiều dài khoảng 1.200km, trong đó metro đóng vai trò là "mạch máu" dẫn dắt phát triển đô thị.
 

Thành phố dự kiến triển khai thêm 5 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 303,5km, được xây dựng hoàn toàn ngầm, bao gồm các tuyến:
 

• Tuyến số 1: Sân vận động Hùng Vương - Ngọc Hồi - Ga Hà Nội - Yên Viên - Thư Lâm - Nội Bài.

• Tuyến số 2: Sân bay Nội Bài - Trung tâm Hà Nội - Thượng Đình - Sân vận động Hùng Vương.

• Tuyến số 8: Hòa Lạc - Sơn Đồng - Mai Dịch - Vành đai 3 - Lĩnh Nam - Dương Xá.

• Tuyến số 10: Cổ Loa - Võ Chí Công - Vành đai 3 - Vành đai 2,5 - Times City.

• Tuyến số 14: Cầu Thăng Long - Hồng Hà - Ocean Park.

Xung quanh các ga metro sẽ phát triển mạnh mô hình TOD, hình thành các khu đô thị đa chức năng tích hợp không gian sống, thương mại, dịch vụ và hạ tầng số, tạo động lực phát triển bền vững và tăng cường liên kết vùng.
 

Bên cạnh đó, Hà Nội cũng sẽ:
 

• Hoàn thiện hệ thống 8 tuyến đường vành đai.

• Xây dựng hệ thống bể ngầm và hồ điều hòa nhằm giải quyết tình trạng ngập úng và mở rộng không gian sinh thái.

• Nâng cấp hệ thống đường bộ thành các hành lang xanh kết hợp vận tải logistics.

• Hoàn thiện mạng lưới bến thủy nội địa phục vụ vận tải hành khách.

Trong lĩnh vực hàng không, sân bay Nội Bài sẽ tiếp tục được mở rộng công suất. Đồng thời, phía Nam Thủ đô dự kiến quy hoạch một cảng hàng không mới quy mô khoảng 1.500 ha, công suất khoảng 50 triệu lượt khách mỗi năm, gắn với mô hình đô thị sân bay hiện đại, trung tâm thương mại tự do và logistics.
 

Hệ thống đường sắt tốc độ cao cũng sẽ được đầu tư nhằm rút ngắn thời gian kết nối giữa Hà Nội với các địa phương trong khu vực.
 

Mạng lưới giao thông hiện đại quy mô lớn
 

Phát triển nông thôn hiện đại gắn với không gian xanh

Quy hoạch mới không chỉ tập trung vào khu vực đô thị mà còn định hướng hiện đại hóa nông thôn theo mô hình chính quyền hai cấp.
 

Thay vì chỉ quy hoạch điểm dân cư, Hà Nội sẽ phát triển không gian cấp xã theo hướng tích hợp đa chức năng với mô hình "làng trong phố, phố trong làng".
 

Không gian nông thôn được chia thành ba vùng:
 

• Vùng nông thôn đô thị hóa.

• Vùng nông thôn làng xanh.

• Vùng nông thôn sinh thái - lâm nghiệp.

Các làng nghề truyền thống sẽ được quy hoạch thành không gian thiết kế sáng tạo, kết hợp phát triển chuỗi du lịch OCOP cấp quốc gia.
 

Song song với đó, Hà Nội sẽ xây dựng cấu trúc không gian xanh toàn diện theo mô hình "thành phố trong rừng", hình thành hệ thống vành đai xanh sinh thái, hồ điều hòa và các không gian mở được lồng ghép trong cấu trúc đô thị.
 

Phát triển các khu vực nông thôn thành phố
 

Hoàn thiện hệ sinh thái hạ tầng đa chức năng

Theo định hướng quy hoạch, Hà Nội sẽ xây dựng hệ sinh thái hạ tầng đa chức năng nhằm giải quyết áp lực quá tải khu vực nội đô.
 

Các công trình hạ tầng xã hội sẽ được đầu tư đồng bộ, trong đó đáng chú ý là việc phát triển 5 tổ hợp y tế chất lượng cao, góp phần nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe và phục vụ nhu cầu của người dân trong bối cảnh quy mô dân số ngày càng lớn.
 

Hoàn thiện hệ sinh thái đa chức năng
 

Với tầm nhìn kéo dài 100 năm, quy hoạch Hà Nội hướng tới mục tiêu xây dựng một đô thị hiện đại, xanh, thông minh và có khả năng cạnh tranh toàn cầu. Nếu được triển khai hiệu quả, đây sẽ là nền tảng quan trọng để Thủ đô trở thành trung tâm kinh tế, đổi mới sáng tạo và chất lượng sống hàng đầu của khu vực trong những thập kỷ tới.